Gebiedsontwikkeling Kleine Beerze
doelen
De integrale ontwikkeling van het gebied rond de Kleine Beerze moet er toe leiden dat er de komende jaren een belangrijke schakel ontstaat in de Robuuste Verbinding de Beerze. Het watersysteem wordt duurzaam en is beter bestand tegen de veranderingen in ons klimaat. Tegelijkertijd komen thema’s als leefbaarheid en plattelandseconomie zoals agrarische en recreatieve ontwikkeling aan de orde. Ook zijn er ideeën om een bijdrage te leveren aan de woningbehoefte in de streek. Kortom, het gebied wordt een nog aantrekkelijker onderdeel van de Kempen en de omgeving van Brainport Eindhoven.
Hieronder bespreken we de verschillende thema’s. Het is de bedoeling dat we deze steeds in goede onderlinge samenhang –dit heet ook wel ‘integraal’- vorm geven. Daarbij gebruiken we de logica van het gebied: de wordingsgeschiedenis, het landschap en de waterhuishouding.
Natuur
Doel van de Robuuste Verbinding de Beerze is om verspreid liggende natuurgebieden met elkaar te verbinden. Rond de Kleine Beerze worden de Landschotse en de Oirschotse heide met elkaar verbonden door een nieuw, fors natuurgebied. Ook worden het Molenbroek en de Spekdonken beter aangesloten op andere natuurgebieden langs de Beerze. Hiermee wordt een ontbrekende schakel toegevoegd in de natte noord-zuidverbinding van de Belgische grens tot ’s-Hertogenbosch en in de oost-westverbinding van bos- en heidegebeiden van Turnhout tot Best.
Waar mogelijk gebeurt het toekomstige beheer van de nieuwe natuurgebieden door particulieren en agrarisch ondernemers die een vergoeding ontvangen voor het beheer van de natuur. Op die manier blijft het beheer zoveel mogelijk in handen van mensen uit het gebied.
Water
In de toekomst worden de zomers droger en de winters natter, waardoor we vaker te maken krijgen met wateroverlast én met perioden van droogte. Daarom, en om de bestaande verdroging tegen te gaan, is het belangrijk water langer vast te houden en ruimte te maken voor waterberging. Langs de Beerze moet elk gebied zoveel mogelijk de eigen broek ophouden wat betreft watertekorten en –overschotten. Dit betekent dat in het gebied één of meer plekken moeten worden ingericht om water te tijdelijk vast te houden. Omdat water naar het laagste punt stroomt is het beekdal van de Kleine Beerze de meest voor de hand liggende plaats. Waterberging wordt gecombineerd met de aanleg van nieuwe natuur. Om de waterkwaliteit te verbeteren worden landbouwwater, stedelijk water en water voor de natuur beter gescheiden.
Landbouw
Water en natuur vragen meer ruimte in het gebied; dit is een claim op het beschikbare areaal landbouwgrond. Landbouw is en blijft echter een van de belangrijkste functies in het gebied. We willen ervoor zorgen dat de blijvende landbouwbedrijven onderdeel uitmaken van een vitale agrarische sector met toekomstperspectief. Zo lijkt er winst te behalen door het verbeteren van de agrarische structuur en kunnen we vanuit de totaalbenadering ondernemers die op slot zitten wellicht op een andere plek een nieuwe start bieden. De verdere invulling van deze ideeën doen we samen met de ondernemers uit het gebied.
Landschap en cultuurhistorie
Het buitengebied tussen Vessem en Middelbeers is nu al fraai. Het kan echter nog mooier met respect voor wat er is: ontbrekende delen van bomenlanen en houtsingels worden hersteld en de openheid van bolle akkers rondom de dorpen wordt benadrukt door aan de randen passende beplanting toe te voegen. Het is de bedoeling om de karakteristieke landschappen en de relatie tussen dorp en omgeving verder te benadrukken. Tussen Middelbeers en Oostelbeers krijgt de beek mogelijk weer zijn oude, kronkelende loop.
Recreatie
Het gebied rond de Kleine Beerze is aantrekkelijk voor recreanten en toeristen. Met de gebiedsontwikkeling willen we de recreatieve waarde verder vergroten. Dit levert ook een positieve bijdrage aan de plattelandseconomie. Ommetjes vanuit het dorp, aantrekkelijke nieuwe natuur, de beleving van het agrarisch buitengebied en de historie van het gebied als inspiratiebron. Zo maar een aantal voorbeelden waarmee het gebied nog aantrekkelijk gemaakt kan worden voor mensen die in het gebied wonen of er op bezoek komen.
Wonen
Binnen de gebiedsontwikkeling is er ook aandacht voor het thema wonen. De gemeenten Eersel en Oirschot hebben namelijk een huisvestingsopgave. Deze kun je los van de gebiedsontwikkeling beschouwen en realiseren, maar als je het combineert met de andere thema’s ontstaan er nieuwe kansen die voor het gebied als geheel aantrekkelijk(er) zijn. Momenteel brengen beide gemeenten de woningbehoefte in het gebied in kaart. Op basis daarvan beslissen de bestuurders of en hoe wonen onderdeel van de gebiedsontwikkeling wordt. Duidelijk is nu al dat, als wonen onderdeel van de gebiedsontwikkeling wordt, het altijd een stevige meerwaarde voor het gebied moet hebben.