Gebiedsontwikkeling Kleine Beerze

Wat gebeurt er komende periode

De afgelopen periode is duidelijk geworden dat het nieuwe regeringsbeleid en de doorwerking daarvan op beschikbare provinciale middelen dusdanig is, dat de kaders van het project verschuiven. De bestuurscommisie Kleine Beerze heeft hierover uitgebreid gesproken en de werkplanning voor de komende periode aangepast.

Een terugblik

Na een periode van onduidelijkheid en forse discussie, kent sinds begin 2008 de gebiedsontwikkeling Kleine Beerze een eenduidige uitwerkingstrategie: een samenhangende planvorming die via een aantal duidelijke stappen deleidt tot een samenhangende realisatie van een groot aantal uiteenlopende plattelandsdoelen in het gebied tussen Vessem en Landgoed Baest.
Realisatie van een robuuste natuurzone in het dal van de Kleine Beerze is weliswaar altijd de meest in het oog springende doelstelling geweest, maar vanaf het begin is er altijd al sprake geweest van een aanzienlijk breder blikveld, dus ook aandacht voor een klimaatbestendig watersysteem, leefbaarheid, versterking van de plattelandseconomie (agrarisch en recreatief) en landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteit

In 2009 ondertekenden de gemeente Eersel en Oirschot, de provincie Noord-Brabant, Waterschap de Dommel, Brabants Landschap en de ZLTO de samenwerkingsovereenkomst gebiedsontwikkeling Kleine Beerze. In deze overeenkomst werd een samenhangend pakket van inhoudelijke , organisatorische en financiële afspraken gemaakt. De projectplanning was er op gebaseerd om in 2010 het plan op hoofdlijnen dat onderdeel was van de samenwerkingsovereenkomst uit te werken tot een gedetailleerd inrichtingsplan onder de Wet Inrichting Landelijk Gebied (WILG). Dit plan zou vervolgens via een formele inspraakprocedure vastgesteld worden en als basis dienen voor een planmatige kavelruil. In combinatie met een gerichte grondverwerving en afspraken over agrarisch en particulier beheer zou grootschalige realisatie kunnen starten in 2013.

De actualiteit; stand van zaken

Door een aantal ontwikkelingen is de voortvarende projectaanpak dit jaar onder druk komen te staan. Begin dit jaar bleek dat het beschikbare provinciale budget voor grondverwerving en inrichting (tbv natuur) dusdanig voortvarend was besteed dat er vanuit provinciezijde sterk geprioriteerd moest worden in de besteding van het resterend budget.

De provincie heeft in juli aangegeven de afspraken in de samenwerkingsovereenkomst na te willen komen, maar te willen praten over een gefaseerde uitvoering. De eerste fase van het project is vervolgens aangemerkt als een van de 12 prioritaire projecten in Brabant, waarvoor verwervings- en inrichtngsbudget beschikbaar zou blijven.

Binnen deze nieuwe kaders heeft de bestuurscommissie besloten dat het niet mogelijk en wenselijk is om een formeel WILG-inrichtingsplan vast te stellen omdat daarin een sluitende begroting opgenomen zou moeten worden. Er is toen besloten om het inrichtingsplan op informele basis af te ronden en voor te sorteren op een gefaseerde uitvoering. In nauwe samenspraak met een brede klankbordgroep is het inrichtingsplan in de zomerperiode inhoudelijk afgerond.

Begin oktober verscheen het nieuwe concept-regeerakkoord met daarin de aankondiging dat het Rijk de Robuuste Verbindingszone als beleidsopgave wil schrappen en stevig bezuinigt op het budget voor natuurontwikkeling. Dit moet leiden tot herijking van de EHS. Het is evident dat deze koerswending van grote invloed is op de uitvoering van provinciale programma Landelijk Gebied. In afwachting van de onderhandelingen tussen Rijk en provincie (en de aanstaande provinciale verkiezingen) heeft de provincie een ILG-subsidiestop afgekondigd wat betekent dat er tot nader order geen gronden meer worden verworven of verplichtingen voor projectuitvoering worden aangegaan.

De provincie heeft wel aangegeven haar co-financiering op leefbaarheidsdoelen na te kunnen komen. Dit betekent dat de gereserveerde gemeentelijke gelden nog steeds verdubbeld worden vanuit provinciezijde. 
 

Werkzaamheden komende periode

Vanuit deze nieuwe werkelijkheid heeft de bestuurscommissie tot haar spijt moeten besluiten de werkzaamheden stevig te temporiseren. De bestuurscommissie heeft besloten dat zij de uitwerkingsrichting van het inrichtingplan, met uitzondering van de specifieke ecologische doelen voor de robuuste natuurzone, wil handhaven. Zij beschouwt het uitgewerkte inrichtingsplan de komende periode als een soort toekomstplan.
In afwachting van meer duidelijkheid over provinciale kaders zal de bestuurscommissie dit plan niet formeel vast stellen en ook geen planmatige kavelruil opstarten.

Vanuit deze keus wil de bestuurscommissie de komende tijd haar energie richten op:

• De  uitwerking van een aantal leefbaarheidsprojecten zoals een speelbos bij Middelbeers, het culturele dorpsveld/gilde terrein bij de Oude Toren en een deel van het uitloopgebied bij Vessem
• Verkennen mogelijkheden van kleinere 1 op 1 grondruilingen waarmee,  in ieder geval qua grondposities, realisatie mogelijk word maar geen onomkeerbare (financiële) besluiten genomen hoeven te worden
• Het verkennen van alternatieve financiële arrangementen om zo na te gaan of realisatie ook mogelijk is door slimme combinaties van andere beleidstitels (bijv. natuurcompensatie) of de instroom van privaat geld.